Süre ile kapsamı birlikte düşünün
SMK 12, 62 ve 93 ilgili hak türlerinde rüçhan düzenini açıklar. Bir ilk dosya bulunması, sonradan eklenen bütün işaret, tasarım veya teknik özelliklere aynı eski tarihi otomatik kazandırmaz. Önce hangi konunun ilk dosyada bulunduğu ve sonraki başvuruda ne talep edildiği incelenir.
| Hak | Temel rüçhan süresi | Başlangıç kaydı |
|---|---|---|
| Marka | 6 ay | İlgili ilk usulüne uygun başvuru |
| Tasarım | 6 ay | İlgili ilk usulüne uygun başvuru |
| Patent/faydalı model | 12 ay | Aynı buluşa ilişkin ilk usulüne uygun başvuru |
Rüçhan belgesi başvurunun kendisi değildir
İlk başvuru numarası, tarihi, ofisi, sahibi ve konusu kayıt altına alınmalıdır. Gereken belge ve sunum koşulları hedef sistemde kontrol edilir. Rüçhan hakkından yararlanma talebiyle resmî belgeyi temin etmek farklı görevlerdir. Son dakikada belge almanın bütün talep sürelerini otomatik uzattığı varsayılmaz.
İlk başvuru sahibiyle sonraki başvurunun sahibi farklıysa hak zinciri de incelenir. Kuruluş, devir veya ortaklık değişikliğinin tarihleri önem kazanabilir. Yalnız aynı proje adı kullanılıyor diye taraf ve kapsam koşullarının karşılandığı kabul edilmemelidir.
Açıklama istisnası ile rüçhanı karıştırmayın
Tasarımın belirli kişilerce açıklanmasına ilişkin Türkiye’deki şartlı on iki aylık istisna, tasarım rüçhanının altı aylık süresiyle aynı şey değildir. Patentte açıklama istisnası ile ilk dosyaya dayalı rüçhan da ayrı düzenlemelerdir. Başlangıç olayı ve koşulları farklıdır.
Bu ayrım özellikle fuar ve ihracat planında önemlidir. Bir ürünü göstermek her durumda başvuruya eşit rüçhan belgesi oluşturmaz. Sergi rüçhanı gibi özel düzenler varsa kendi koşullarıyla kontrol edilir; her fuar katılımına otomatik uygulanmaz.
Temsili örnek: İlk modelden sonra yeni varyant
Varsayımsal işletme önce bir tasarıma başvurur, daha sonra görünümü değişmiş bir model geliştirir. Sonraki başvuruda hangi unsurun ilk dosyada bulunduğu karşılaştırılır. Yeni modelin bütün ayrıntılarına eski tarih verileceği varsayılmaz. Tarih ve model sürümleri ayrı kaydedilir.
Patent örneğinde de yeni teknik özellik aynı şekilde açıklama desteğiyle incelenir. Rüçhan iddiası, araştırma veya yeterli teknik açıklama ihtiyacını kaldırmaz. Hedef ülkelerin talep ve belge kuralları ayrıca takip edilir.
Ülke başvurusundan önce belge listesi
Tek bir ilk tarih zinciri korunmalı; başvurudan sonra verilen bir belge tarihinin ilk başvuru günüyle karıştırılması önlenmelidir.
- İlk dosyanın numara, tarih ve ofisini alın.
- Kesin işaret, tasarım veya teknik metni saklayın.
- Sahiplik zincirini doğrulayın.
- Hedef ülke/sistemde talep ve belge koşullarını ayırın.
- Yeni eklenen unsurların tarih ilişkisini ayrıca inceleyin.
Sık sorulan sorular
Rüçhan bütün dünyada otomatik hak sağlar mı?
Hayır. Sonraki başvuru, talep, kapsam ve ülke/sistem koşulları yerine getirilmelidir.
Tasarımın 12 aylık açıklama istisnası rüçhan süresi midir?
Hayır. Tasarım rüçhanındaki 6 aylık temel süreyle açıklama istisnası farklı olay ve koşullara dayanır.
Yeni geliştirme de eski tarihten yararlanır mı?
Otomatik değil. İlk dosyanın açıkladığı konu ve sonraki başvurunun içeriği karşılaştırılmalıdır.